Piotr Kowal

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym. Projekt ten dotyczył ujednolicenia przepisów w zakresie biernego prawa wyborczego, czyli prawa do kandydowania i pełnienia funkcji w organach jednostek pomocniczych gmin, takich jak sołectwa, osiedla czy dzielnice. Choć zmiana ma charakter stosunkowo wąski, to dotyka jednak niezwykle istotnej kwestii, bo swego rodzaju standardów sprawowania funkcji publicznych oraz przejrzystości zasad obowiązujących w samorządzie lokalnym. Dzisiaj przepisy przewidują, że kandydaci do rady gminy muszą spełniać określone wymagania wynikające wprost z prawa wyborczego. Jednocześnie osoby wybierane do organów jednostek pomocniczych gmin nie muszą i nie podlegają analogicznym ograniczeniom. W praktyce doprowadza to do sytuacji, w której osoba pozbawiona prawa do kandydowania do rady gminy może nadal pełnić funkcję sołtysa lub zasiadać w radzie sołeckiej, radzie osiedli czy radzie dzielnicy. Takie rozbieżności prawne nie sprzyjają przejrzystości prawa ani zaufaniu obywateli do instytucji publicznych. Jest to więc projekt potrzebny. Proponuje on wprowadzenie jednolitej zasady, zgodnie z którą osoby wybierane do jednostek pomocniczych gmin będą musiały posiadać prawo wybieralności do rady gminy. Oznacza to ujednolicenie standardów, o których mówiłem, a więc że będą obowiązywać na wszystkich szczeblach samorządu lokalnego, także tego pomocniczego. Jednocześnie projekt określa też zamknięty katalog przesłanek wygaśnięcia mandatów członków organu jednostki pomocniczej, wskazując m.in. na utratę prawa wybieralności, śmierć lub złożenie rezygnacji z pełnionej funkcji. Przewidziano również procedurę stwierdzenia wygaśnięcia mandatu przez radę gminy z zapewnieniem zainteresowanej osobie możliwości złożenia wyjaśnień. Zasady wypełnienia funkcji publicznych powinny i muszą być spójne i zrozumiałe zarówno dla obywateli, jak i dla organów samorządowych. Trudno więc uzasadnić sytuację, w której osoby wykonujące funkcje publiczne w tej samej wspólnocie lokalnej obowiązują tak naprawdę odmienne standardy dotyczące prawa wybieralności. Projekt ten przewiduje też kwestie związane, tak jak mówiłem, z wygaśnięciem mandatu, eliminując wątpliwości interpretacyjne, które były przedmiotem rozbieżności zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w praktyce funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego. Potrzebujemy jasnych przepisów, ograniczających ryzyko sporów prawnych, ale także takich, które wzmacniają pewność prawa. Szanowni Państwo! W związku z tym, że jak powiedziałem na wstępie, jest to projekt ustawy dobry, potrzebny, choć nierewolucyjny, bo ma dość wąski zakres swojego stosowania, w związku z tym, że jest on dobrze przygotowany klub parlamentarny Lewicy będzie popierał ten projekt i dalsze prace nad tym projektem ustawy. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia