Sebastian Gajewski

(druki nr 2667 i 2744). Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski: Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Pani poseł Bożena Lisowska zadała pytanie. (Poseł Bożena Lisowska: Dwa nawet.) Mam 15 minut, żeby udzielić odpowiedzi. Wicemarszałek Szymon Hołownia: Ale ona tylko minutę je zadawała, tylko minutę. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski: Ale, panie marszałku, to może być pytanie, na które odpowiedź może być rozbudowana. Projekt ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym, podpisanej w Warszawie w lutym tego roku, odnosi się do ratyfikacji typowej umowy dwustronnej, która ustanawia mechanizm koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego między Polską a Albanią. Jak słusznie zwróciła uwagę pani poseł Ewa Schädler, nie jest to umowa migracyjna, nie jest to umowa, która dotyczy dostępu do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest to umowa, która dotyczy dostępu do rynku pracy. Jest to umowa, która ustanawia mechanizm koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego między Polską a Albanią. Warto podkreślić, że Polska ustanowiła takie mechanizmy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z 46 państwami. Albania będzie 47. państwem. Jeśli chodzi o większość tych państw, z nimi mamy koordynację systemów zabezpieczenia społecznego wynikającą z prawa Unii Europejskiej - z państwami członkowskimi Unii Europejskiej, ze Szwajcarią, z państwami Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Ale mamy także koordynację bilateralną, jak np. z Albanią, na podstawie takich umów dwustronnych jak ta, którą zawarliśmy w lutym 2026 r. Jak słusznie zwrócono uwagę, takie umowy mają trzy zasadnicze funkcje. Pierwsza funkcja to jest funkcja społeczna. Chodzi nam po prostu o wzmocnienie więzi międzyludzkich między państwami i stronami, o rozwiązanie codziennych problemów osób, które związały swoje życie z terytorium Polski i z terytorium Albanii. To są niewielkie grupy osób, jak wspomniała pani poseł sprawozdawczyni Joanna Kluzik-Rostkowska, bo mamy ok. 200 Polaków mieszkających i pracujących w Albanii. To są osoby, które pracują w polskich firmach inwestujących w branży IT, to są osoby pracujące w polskich firmach działających w branży turystycznej, a także dosyć pokaźna i zwiększająca się z roku na rok grupa Polek i Polaków, którzy nabywają nieruchomości na terenie Albanii. Ten trend jest zauważalny. Jednocześnie ok. 600 Albańczyków pracuje w Polsce. Są to głównie osoby pracujące w branży przemysłowej. Ta umowa ustanawia takie zasady, które ułatwiają im funkcjonowanie, jak chociażby zasada eksportu świadczenia, która oznacza, że wypłacamy świadczenia z jednego państwa do drugiego, czy zasada sumowania okresów ubezpieczenia, o której mówiła pani poseł Bożena Lisowska, która np. ułatwia nabywanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy albo do emerytury minimalnej w kwocie gwarantowanej. Tutaj rzeczywiście sumujemy okresy składkowe i nieskładkowe i potraktujemy je równo, bez względu na to, czy zostały przebyte w Polsce czy w Albanii. Dosyć istotną funkcją tych umów i tej konkretnej umowy jest funkcja ekonomiczna. Rolą tej umowy - i na tym nam bardzo zależało, i stronie polskiej, i stronie albańskiej, kiedy tę umowę negocjowaliśmy - jest tworzenie warunków do wzmocnienia współpracy gospodarczej między dwoma państwami. Temu służy chociażby zasada jednego ustawodawstwa, która eliminuje ryzyko podwójnego oskładkowania, oraz zasady delegowania pracowników, które bardzo ułatwiają funkcjonowanie firm z jednego kraju inwestujących w drugim państwie. Delegowanie pracowników umożliwia to, aby np. Polak, który pracuje w polskiej firmie inwestującej w Albanii, pozostawał w polskim systemie ubezpieczeń społecznych, a nie wchodził do systemu albańskiego. My bardzo chcemy wspierać obecność polskich firm w Albanii. Obecnie to jest głównie branża IT, ale ufamy razem ze stroną albańską, że obecność polskich firm w Albanii m.in. dzięki tej umowie się zwiększy. Wreszcie bardzo ważną funkcją tych umów, także tej konkretnej umowy, jest funkcja polityczna. Takie umowy zawiera się między państwami, które mają bardzo dobre relacje, zawiera się je między przyjaciółmi, a nam chodzi o to, żeby relacje polityczne między Polską a Albanią wzmacniać. Te relacje zresztą, jak zwracali uwagę moi przedmówcy, panie posłanki i panowie posłowie, są bardzo dobre. W 2024 r. Polskę odwiedził prezydent Albanii, z kolei minister Sikorski gościł w Albanii. Rok zeszły, rok 2025, to wizyta Donalda Tuska w Albanii oraz przewodniczącej parlamentu albańskiego Elisy Spiropali w Polsce. Te relacje są bardzo dobre. W wielu sprawach politycznych mamy wspólne stanowisko, choćby mamy tę samą wrażliwość na inwazję Rosji na Ukrainie, a Polska wspiera bardzo mocno ambicje europejskie Albanii w tym procesie przedakcesyjnym, w którym dzisiaj Albania się znajduje. To też jest powód, dla którego tę umowę zawieramy, ponieważ ta umowa ma charakter przedakcesyjny, ona jest przygotowana w modelu unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. A biorąc pod uwagę dynamiczny postęp negocjacji akcesyjnych Albanii, który znalazł wyraz chociażby w stanowisku przewodniczącej Komisji Europejskiej, która w czerwcu tego roku w Tivacie podczas szczytu Unia Europejska - Bałkany Zachodnie zapowiadała, że Albania będzie kolejnym po Czarnogórze państwem, które najprawdopodobniej dołączy do Unii Europejskiej, tą umową chcemy stworzyć warunki do tego, ażeby polskie i albańskie instytucje mogły nawiązać współpracę i przygotować się do współdziałania w warunkach Unii Europejskiej. Co ważne, mamy z Albanią przyzwoitą bazę traktatową, mamy 10 umów, których stosowanie nie nastręcza żadnych trudności. To będzie 11. umowa. Jeśli rozszerzamy z kimś bazę traktatową, to sygnalizujemy, że relacje między tymi państwami są bardzo dobre, i taki charakter mają nasze relacje z Albanią. Umowa ta będzie dotyczyć wszystkich osób, które podlegały ustawodawstwu polskiemu i albańskiemu, a zatem nie tylko obywateli Polski i Albanii, i ma bardzo typowy zakres przedmiotowy. Jest to większość świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, ubezpieczeń rentowych, ubezpieczenia chorobowego i ubezpieczenia wypadkowego plus zasiłki dla bezrobotnych. Skonstruowana jest bardzo typowo, na zasadach właściwych unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Znajdziemy więc tu - zresztą wspomniane przez panie posłanki i panów posłów - zasady takie jak zasada eksportu świadczenia, równego traktowania, sumowania okresów ubezpieczenia, zrównania faktów i zdarzeń czy wzajemnej bezpłatnej pomocy między instytucjami obu państw. Przy każdej umowie międzynarodowej w dziedzinie zabezpieczenia społecznego pojawiają się zawsze pytania, takie jak pytanie pani posłanki Bożeny Lisowskiej, ile to będzie kosztowało i kto ten koszt poniesie. (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Panie ministrze, jedno pytanie.) Mamy szacunki. W 2026 r., jeżeli po obu stronach uda się zakończyć proces ratyfikacji i umowa wejdzie w życie, szacowalibyśmy te koszty mniej więcej na poziomie 0,5 mln zł. Ale najbardziej miarodajny jest szacunek dla pełnego roku i taki szacunek przeprowadziliśmy na rok 2027. Całkowity koszt realizacji tej umowy wynosi 1160 tys. zł na rok 2027, przy czym nie są to koszty, co trzeba podkreślić, które poniesie budżet państwa. Są to koszty, które będą ponoszone przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz przez fundusze, których dysponentem jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Co też warte zaznaczenia, ta umowa dotyczy wyłącznie tych osób, które są objęte systemem ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczeniami społecznymi rolników, a nie osób, które np. objęte są zaopatrzeniem emerytalnym służb mundurowych. Tak że koszty będą po stronie FUS-u oraz funduszy, których dysponentem jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Bardzo dziękuję za wszystkie głosy poparcia. Oczywiście wnoszę o przyjęcie tego projektu ustawy. Bardzo dziękuję. Dziękuję, panie marszałku. Przebieg posiedzenia