Konrad Frysztak

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Posłanki i Posłowie! Blisko 50 lat temu, 25 czerwca 1976 r., bohaterscy robotnicy z Radomia, Ursusa i Płocka sprzeciwili się komunistycznej władzy i wyszli na ulice swoich miast, aby zaprotestować przeciwko drastycznym podwyżkom cen żywności oraz pogarszającym się warunkom życia i pracy. Czerwiec 1976 r. na stałe zapisał się na kartach polskiej historii i był początkiem czegoś wyjątkowego: drogi do wolności. 25 czerwca 1976 r. na ulice wyszli pracownicy zakładów przemysłowych z Radomia, Ursusa i Płocka oraz zwykli mieszkańcy, którzy powiedzieli: dość i nie godzili się na niesprawiedliwe traktowanie ze strony ówczesnej władzy. Do najbardziej tragicznych wydarzeń doszło w Radomiu, gdzie robotnicy z kilkudziesięciu zakładów, w tym m.in. z Zakładów Metalowych im. Gen. Waltera, zgromadzili się pod siedzibą komitetu wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i domagali się odwołania podwyżek cen żywności. Po kilku godzinach protest robotniczy w Radomiu został brutalnie i krwawo stłumiony przez jednostki Milicji Obywatelskiej i ZOMO. Wielu uczestników strajku zostało aresztowanych i pobitych. To właśnie wtedy Polacy usłyszeli po raz pierwszy o tzw. ścieżkach zdrowia, czyli szpalerach funkcjonariuszy, którzy bili przebiegających pomiędzy nimi zatrzymanych. Wielu z radomskich robotników przypłaciło aresztowanie utratą zdrowia, a dwie osoby zginęły. Represje nie zakończyły się 25 czerwca 1976 r. W kolejnych dniach w trakcie procesów sądowych zapadały wyroki pozbawienia wolności. Wiele osób straciło pracę. Mieszkańców Radomia władze PRL nazwały warchołami. Warto podkreślić, że protesty, do których doszło w Radomiu, Ursusie i Płocku, doprowadziły do odwołania zaplanowanych przez Komitet Centralny PZPR podwyżek cen żywności. Wydarzenia sprzed 50 lat, a także późniejsze represje wobec jego uczestników stały się impulsem do powołania KOR-u, czyli Komitetu Obrony Robotników, a następnie Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, czyli ROPCiO. Dziś już wiemy, że gdyby nie strajki z czerwca 1976 r. na ulicach Radomia, Ursusa i Płocka, nie byłoby Sierpnia 1980 ani powstania ˝Solidarności˝. Naszym obowiązkiem jest pamięć o tamtych tragicznych wydarzeniach, które zapoczątkowały polską drogę do wolności. Oddajemy hołd wszystkim bohaterom tamtych dni uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślając rolę wydarzeń sprzed 50 lat