Stefan Krajewski

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Działania ministra rolnictwa w zakresie programowania przyszłej wspólnej polityki rolnej na lata 2028-2034 rozpoczęły się już w 2025 r., a impulsem do ich rozpoczęcia była publikacja w dniu 17 lipca 2025 r. przez Komisję Europejską projektów rozporządzeń w zakresie wieloletnich ram finansowych na lata 2028-2034. Propozycja Komisji Europejskiej w tym zakresie wprowadza daleko idącą, istotną zmianę architektury finansowania wspólnej polityki rolnej w porównaniu z okresem 2021-2027, znika bowiem podział na dwa filary oraz dwa odrębne fundusze EFRG i EFRROF, a wspólna polityka rolna ma zostać włączona do jednego zintegrowanego Funduszu Spójności Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, Rybołówstwa i Polityki Morskiej, Dobrobytu i Bezpieczeństwa, realizowanego w ramach planu partnerstwa krajowego i regionalnego - PPKR. Od momentu przedstawienia projektów związanych z przyszłymi ramami finansowymi Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi aktywnie uczestniczy w pracach grup roboczych Rady Unii Europejskiej oraz w spotkaniach z Komisją Europejską, gdzie prezentuje stanowisko rządu w sprawie wieloletnich ram finansowych i roli polityki rolnej w rolnictwie w Unii Europejskiej. Równolegle uruchomiliśmy proces przygotowania instrumentów wspólnej polityki rolnej jako elementu planu partnerstwa krajowego i regionalnego na lata 2028-2034. Włączenie wspólnej polityki rolnej do jednego planu z pewnością będzie wyzwaniem, jednak szersza integracja wspólnej polityki rolnej z innymi politykami daje szansę na zapewnienie większej synergii między nimi i przy właściwej koordynacji może dać pozytywne efekty. Programując jeden PPKR, nie możemy jednak dopuścić do podważenia dotychczasowych osiągnięć wspólnej polityki rolnej oraz osłabienia jej roli w przyszłości. Na przestrzeni ostatnich 20 lat funkcjonowania w Polsce polityka ta udowodniła swoją skuteczność, zapewniając rolnikom wsparcie w zakresie dochodu i jednocześnie realizując całą paletę innych funkcji: od gospodarczych, ukierunkowanych na poprawę konkurencyjności sektora, po usługi środowiskowe czy społeczne. Pierwotna propozycja Komisji Europejskiej z lipca 2025 r., dotycząca wydatków na wspólną politykę rolną dla Polski została określona na poziomie 24,6 mld euro. Poziom ten był dalece niesatysfakcjonujący, dawał możliwość realizacji właściwie tylko działań związanych z dochodem rolniczym, nie gwarantował niezbędnych środków na inne interwencje, jak choćby inwestycje w gospodarstwach, wsparcie wymiany pokoleniowej czy szeroko rozumiany rozwój obszarów wiejskich. Polska, podobnie jak pozostałe państwa członkowskie Unii Europejskiej, Parlament Europejski oraz organizacje rolnicze i sami rolnicy bardzo mocno sprzeciwili się proponowanemu przez Komisję Europejską ograniczeniu wydatków na rolnictwo i obszary wiejskie. Prognozowana i proponowana przez Komisję Europejską kwota w praktyce wykluczała bowiem możliwość realizacji instrumentów dotychczas finansowanych z II filara wspólnej polityki rolnej. W obliczu ryzyka odrzucenia propozycji budżetowej przez Parlament Europejski przewodnicząca Komisji Europejskiej zaproponowała tzw. rural target. Dzięki tej propozycji państwa członkowskie będą miały obowiązek przeznaczenia minimum 10% alokacji swoich planów partnerstwa krajowego i regionalnego na obszary wiejskie. W Polsce jest to równoznaczne ze wzmocnieniem wydatków na rolnictwo i obszary wiejskie o ok. 8,9 mld euro. W końcowej fazie dyskusji nad przyjęciem umowy między Unią Europejską w Merkosurem Komisja Europejska zaproponowała dodatkową kwotę na rolnictwo i obszary wiejskie, wynikającą z możliwości wcześniejszego uruchomienia części tzw. kwoty elastyczności. Innymi słowy, część alokacji przypadająca na plan partnerstwa krajowego i regionalnego, która normalnie pozostałaby zamrożona do czasu przeglądu śródokresowego, będzie mogła już być wydatkowana, zaprogramowana na rolnictwo i obszary wiejskie od pierwszego roku wdrażania PPKR. Dla Polski jest to równoznaczne z możliwością wzmocnienia rozdziału rolnego PPKR o maksymalnie 8,7 mld euro. Dzięki tym dodatkowym propozycjom Komisji Europejskiej, czyli ukierunkowaniu środków PPKR na rural target oraz uwolnieniu kwoty elastyczności, wydatki na wspólną politykę rolną w Polsce na lata 2028-2034 mogą wynieść ponad 42 mld euro ze środków unijnych, co stanowi rekordowy poziom względem poprzednich perspektyw finansowych. Wspólnie z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, które koordynuje całość przygotowań planu partnerstwa krajowego i regionalnego, od początku 2026 r. rozpoczęliśmy prace nad poszczególnymi zakresami wsparcia PPKR, a także w zakresie wspólnej polityki rolnej. Zarządzeniem z 17 lutego 2026 r. ministra funduszy i polityki regionalnej powołała zespół wspierający pracę nad przygotowaniem PPKR dla Polski na lata 2028-2034. W jego skład wchodzą m.in. przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz organizacji reprezentujących sektor rolno-spożywczy. W ramach zespołu utworzono 8 grup roboczych, w tym grupę do spraw programowania wspólnej polityki rolnej pod przewodnictwem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zadaniem tej grupy jest przygotowanie rekomendacji dotyczących właśnie wspólnej polityki rolnej w ramach PPKR na lata 2028-2034, w szczególności w zakresie opracowania propozycji, celów oraz instrumentów interwencji wspólnej polityki rolnej po 2027 r. oraz przygotowanie wkładu do części dotyczącej wspólnej polityki rolnej. Jeśli chodzi o kwestie, o które pytał pan poseł Gwiazdowski, znajdzie się zarówno wsparcie dla obszarów górskich, dla obszarów o niekorzystnych warunkach, jak i dla obszarów przygranicznych, żeby to wsparcie było szeroko dostępne dla polskich rolników. Dziękuję bardzo.