Witold Tumanowicz

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zacznijmy od rzeczy fundamentalnej: jesteśmy za zwiększaniem wydatków na obronność. Polska musi się zbroić. Lista zapotrzebowania, którą przedstawiono, jest zasadna i powinna znaleźć finansowanie. Spór nie dotyczy tego, czy inwestować w bezpieczeństwo. Spór dotyczy tego, czy mamy to robić mądrze i suwerennie, czy w sposób, który wprowadza Polskę w wieloletnią zależność. Program SAFE to nie są żadne darmowe środki. To jest wieloletnia pożyczka, którą będą spłacać kolejne pokolenia Polaków. Rząd się chwali, że przez 10 lat nie będziemy musieli spłacać kapitału, ale odsetki w tym czasie już będziemy musieli spłacać. Wydłużenie okresu spłaty wyłącznie nabija koszt samej pożyczki. Co więcej, jest to pożyczka w euro, a więc obciążona ryzykiem kursowym, którego dziś nikt nie jest w stanie uczciwie przewidzieć na przestrzeni 4 czy 5 dekad. Polska może finansować modernizację armii poprzez własne obligacje w złotówkach, zachowując pełną kontrolę nad kosztem i stabilnością finansów. Z czym wiąże się zapożyczanie się w obcej walucie? Wiedzą to frankowicze. Mogliby doradzić rządowi co do tego, jak się tu zachować. Ale najgroźniejszy element SAFE to mechanizm warunkowości. Pieniądze mają być wypłacane w transzach, po spełnieniu określonych warunków i po ocenie instytucji unijnych. Widzieliśmy już, jak działa taki mechanizm warunkowości, przy KPO. Jutro Komisja Europejska może uznać, że Polska nie spełnia oczekiwań ideologicznych, albo np. nie spodoba się jej nowa koalicja i program zostanie zatrzymany. Wtedy zostaniemy z podpisanymi kontraktami i bez finansowania. Widzieliśmy, jak to wygląda. Ustawa nie daje żadnych gwarancji, że te pieniądze zostaną w Polsce. Nie ma gwarancji transferu technologii. W praktyce możemy wziąć pożyczkę na dekady po to, by znaczną część środków przekazać zagranicznym producentom. Dlaczego Niemcy czy Francuzi nie biorą nic z tego programu? Bo liczą na to, że większa pula pieniędzy dla Polski posłuży do wydania środków na produkowany przez nich sprzęt.