Czesław Mroczek

Szanowni Państwo! Chcę przede wszystkim podziękować za to, że w trakcie pierwszego czytania poparliście państwo to przedłożenie. Wierzę, że dzisiaj podczas trzeciego czytania przyjmiemy tę ważną ustawę. Należy pamiętać, że to szczególne rozwiązanie i specustawa odnoszące się do uchodźców wojennych, obywateli Ukrainy były wprowadzane świadomie przez rząd PiS-u w sytuacji, w której od 2003 r. mamy przecież systemowe rozwiązanie związane z zapewnianiem i udzielaniem ochrony cudzoziemcom. Uznano jednak, że rozwiązanie z 2003 r., które przyjmowane było z myślą o zapewnieniu ochrony kilkudziesięciu lub kilkuset osobom, nie było przystosowane do objęcia ochroną ponad miliona osób, które uciekały przed okropnością tej wojny. To rozwiązanie specjalne dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy przyjęte w 2022 r. było wielokrotnie zmieniane. W szczególności po 2023 r., przez ostatnie 2 lata, podjęliśmy wysiłek uszczelnienia tego systemu pomocy, aby niemożliwe było nieuprawnione korzystanie ze świadczeń i z pomocy. Rozpoczęliśmy też świadomy, długofalowy proces ograniczania tego wsparcia, by system był motywacyjny w zakresie podejmowania aktywności społecznej i zawodowej. To działanie przyniosło dobre rezultaty. Mamy jeden z najwyższych wskaźników aktywności zawodowej wśród uchodźców ukraińskich, jeżeli chodzi o państwa Europy Wschodniej, naszych sąsiadów. Blisko 70% dorosłych obywateli Ukrainy jest aktywnych zawodowo, więc ten system zadziałał. Dzisiaj, kiedy mamy dwie ustawy odnoszące się do udzielania pomocy uchodźcom w zakresie ochrony czasowej, podejmujemy decyzję o tym, żeby przejść na jeden system, na jedno rozwiązanie, tzn. na jedną ustawę, już na rozwiązanie systemowe. Ale ta ustawa z 2003 r. nie jest dzisiaj, tak jak nie była w 2022 r., odpowiednia do udzielania ochrony większej liczbie uchodźców. W związku z tym wbrew temu, co twierdzą niektórzy posłowie, mówiłem to trochę żartobliwie wczoraj na posiedzeniu komisji, ale dzisiaj już powiem poważniej, ci wszyscy, którzy twierdzą, że tytuł tej ustawy jest nieadekwatny, że to jest próba wprowadzenia opinii publicznej w błąd, dotarli tylko do tytułu tej ustawy, nie przeczytali jej, nie zapoznali się z regulacjami tej ustawy. Proszę państwa, padły tutaj pytania, dlatego że my wygaszamy ustawę o pomocy, którą wy uchwaliliście w 2022 r. Przenosimy część tych rozwiązań, tzn. większość form pomocy ustaje z uwagi na to, że nie ma już takiej potrzeby. Pokażę państwu to na kilku przykładach. Weźmy dla przykładu kwestię zakwaterowania, świadczeń na wyżywienie i zakwaterowanie. PiS w 2022 r. wprowadził świadczenie polegające na tym, że każdy uchodźca ukraiński, który wjechał na teren naszego kraju, otrzymywał wsparcie w zakresie zakwaterowania i wyżywienia, dzienną stawkę, każdy. W tej chwili, jeżeli chodzi o wyżywienie i zakwaterowanie, z tego prawa mogą korzystać jedynie osoby zaliczone do grup wrażliwych, czyli, proszę państwa, osoby z niepełnosprawnościami, opiekunowie osób niepełnosprawnych, emeryci bez polskiego świadczenia, kobiety w ciąży, dzieci i opiekunowie w pieczy zastępczej. W tej chwili w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania jest ok. 13 tys. osób. Natomiast regulacja PiS-u z 2022 r. obejmowała zakwaterowaniem i wyżywieniem ponad 1 mln osób. Taka jest różnica. Nie widzicie tego wygaszenia? Naprawdę nie widzicie? Dzisiaj byłem tutaj pytany o to, czy my pozyskaliśmy środki z Unii Europejskiej. Popatrzmy jeszcze może na koszty. Proszę państwa, wczoraj jeszcze weryfikowaliśmy dokładnie te koszty, które mieliśmy. Podam je państwu, podam, jakie były na przestrzeni ostatnich lat, jeszcze bez świadczeń dla polskich rolników, same koszty wsparcia dla obywateli Ukrainy. Rok 2022 - 13 900 mln wypłaciliście. Rok 2023 - 14 700 mln. W roku 2024 było to już tylko 10 mld, a w roku 2025 jest szacunek, zbieraliśmy te kwoty, po sprawdzeniu jest to 7600 mln w 2025 r. Teraz myślę, proszę państwa, że jest bardzo ciekawa informacja dla tych wszystkich, którzy mówią, w szczególności z Konfederacji Korony Polskiej, o sponsorowaniu. Chcę państwu podać dane za 2024 r., jeżeli chodzi o wpływy podatkowe i składki, tak żebyśmy wszyscy wiedzieli. Dzięki tej aktywności zawodowej, o której mówiłem, w 2024 r. wpływy z PIT-u to jest 5 mld zł, składki ZUS-owskie - 12 700 mln, składki na fundusz zdrowia - 3790 mln, składki na Fundusz Pracy - 1 mld, wpływy z VAT-u - 4 mld, czyli wpływy podatkowe to jest 9 mld, przy całkowitych wypłatach wtedy, w 2024 r., 10, a w roku 2025 - ponad 7. Teraz w tej ustawie szacujemy, że za cały rok te koszty nie przekroczą 4 mld zł, czyli macie państwo to ograniczenie z 14 mld w 2023 r. do 4 mld w roku bieżącym. Proszę państwa, jeżeli chodzi o PiS, przedstawicieli PiS-u, to i w wystąpieniu klubowym, i później w pytaniach mamy jakąś nadzwyczajną zmianę stanowiska. Najpierw pełne otwarcie w roku 2022. W 2023 r. w zasadzie brak prób podejmowania uszczelnienia systemu, ograniczania tego systemu. I nagle teraz Konfederacja, oczywiście, panie pośle, patrzę także na pana posła Skalika, i jeszcze bardziej Konfederacja Korony Polskiej podbijają tę niechęć, te nastroje niechęci do uchodźców ukraińskich. Również PiS postanowił zawalczyć na tym polu i z rządu, który wprowadzał na bardzo szeroką skalę narzędzia pomocy, uznają, że w tej chwili w ogóle należałoby zaprzestać jakiejkolwiek pomocy. Aż narzuca się: bądźcie przynajmniej odrobinę przyzwoici i odnieście się do tego, co sami robiliście. Nawet nie potrafiliście tego systemu uszczelnić, nie reagowaliście. Dopiero zasadnicze zmiany dotyczące świadczeń... Bo wszystkie świadczenia społeczne zostały ograniczone, powiązane z aktywnością zawodową.