Magdalena Roguska

Debatujemy dzisiaj nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o obywatelstwie polskim. Prace nad stanowiskiem rządu są już na końcowym etapie. Gdy tylko Rada Ministrów przyjmie stanowisko, to zostanie ono przekazane państwu na ręce pana marszałka. Zabieram dzisiaj głos w związku z tym, że, jak już dzisiaj wielokrotnie padło, w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji jako właściwym resorcie od wielu miesięcy toczą się prace nad przygotowaniem projektu, który będzie kompleksowo odpowiadał na wszystkie ważne wyzwania, które są związane z przyznawaniem polskiego obywatelstwa. Chciałabym zwrócić uwagę na to, że projekt, nad którym dzisiaj procedujemy, to już drugi projekt ustawy dotyczący zmiany przepisów ustawy o obywatelstwie polskim zgłoszony w tym roku, w znacznej części przez tych samych posłów. Poprzedni projekt został wniesiony w maju. Rada Ministrów nie rekomendowała kontynuowania prac nad tym projektem. Stanowisko Rady Ministrów zawierające analizę postulowanej zmiany zostało przekazane marszałkowi Sejmu pismem z 21 sierpnia tego roku. Niezależnie od tego chciałabym podkreślić, że prace toczące się od kilku miesięcy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczą przygotowania kompleksowego projektu, który będzie wprowadzał zmiany i odpowiadał na wszystkie wyzwania, z którymi dzisiaj się mierzymy, o których także państwo wielokrotnie dzisiaj mówiliście. Zmiany zasad nabywania obywatelstwa polskiego zostały zapowiedziane w przyjętym przez Radę Ministrów 15 października 2024 r. dokumencie strategicznym ˝Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo˝, czyli w strategii migracyjnej naszego kraju. Jako jeden z celów wskazano w nim transparentne uregulowanie procesu nabycia obywatelstwa polskiego. To element priorytetowych działań państwa w obszarze bezpieczeństwa, bo o polskim obywatelstwie, o zasadach jego nabywania, przyznawania mówimy dzisiaj w kontekście bezpieczeństwa. Analogiczne wytyczne w tym zakresie wskazano także w przyjętej przez Radę Ministrów rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za granicą. Opracowanie nowych rozwiązań dotyczących zasad nabywania obywatelstwa polskiego wymaga całościowego podejścia w celu zachowania wewnętrznej spójności między przepisami regulującymi problematykę związaną z nabywaniem obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców i innymi przepisami z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można rozmawiać o przepisach, które dzisiaj państwo wskazujecie w ustawie o obywatelstwie, bez korelacji choćby z ustawą o Karcie Polaka. Rząd pracuje także nad zmianami w Karcie Polaka. Prace toczą się w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Jako Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji również uczestniczymy w tych pracach. To niezwykle istotne, by projektowane przepisy w tych dokumentach były ze sobą spójne, by ten duch, który im przyświeca, znalazł odzwierciedlenie w tych dokumentach, w których jest to konieczne. Dzisiaj padło sporo pytań dotyczących prac, które toczą się w ministerstwie. Zorganizowaliśmy 2-dniową, nie 2-godzinną, debatę nad kwestiami dotyczącymi polskiego obywatelstwa, które wynikają z ustawy o obywatelstwie, ustawy Karta Polaka i ustawy o repatriacji, bo to kolejna ustawa, przed zmianą której dzisiaj stoimy. To także będzie wyzwanie. Zaprosiliśmy na te konsultacje, na tę debatę przedstawicieli wszystkich klubów. Zaprosiliśmy także przedstawiciela pana prezydenta, który również złożył swój projekt ustawy w tym zakresie. Był szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, byli przedstawiciele służb innych resortów, przedstawiciele parlamentu, był z nami przez te 2 dni pan poseł Skalik, jak również był przedstawiciel ze strony Pałacu Prezydenckiego, który jednak nie zabrał głosu ani nie złożył uwag. Nikt z państwa, którzy podpisaliście się pod tym projektem, o którym dzisiaj mówimy, nie wziął udziału w tych konsultacjach, nie zabrał głosu. (Poseł Konrad Frysztak: Pani minister, ja byłem.) Ale pan poseł nie podpisał się pod projektem poselskim ustawy o obywatelstwie, dlatego nazwiska pana posła Frysztaka, który wziął udział w konsultacjach, nie wymieniam. (Poseł Konrad Frysztak: A, to przepraszam.) Nie mieliśmy szansy odnieść się do zgłoszonych przez państwa uwag, bo państwo po prostu ich nie zgłosiliście. Szanowni Państwo! Rozwiązania przedstawione w projekcie poselskim są fragmentaryczne, wyrywkowe, ułamkowe i w ogóle nie odpowiadają na wyzwania, z którymi się mierzymy. Owszem, w przedłożonym projekcie zaproponowano regulacje oparte na tym, co ogłosiliśmy jako kierownictwo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jako kierunek naszych zmian. Oczywiście cieszę się, że państwo widzicie konieczność zmian w tej ustawie, ale to, co proponujecie, niestety jest bardzo wybiórcze i pozostawia luki, które my musimy wyeliminować w naszym projekcie kompleksowym. W związku z tym, że ten projekt nie załatwia wszystkich kwestii, które powinien, nie rekomendujemy pracy nad nim w Wysokiej Izbie. W ciągu kilku tygodni projekt, który jest na ukończeniu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, będzie poddany konsultacjom międzyresortowym i, zgodnie ze strategią migracyjną przyjętą przez rząd, będzie w 2026 r. uchwalony. Taki jest harmonogram i działamy dokładnie w zgodzie z tym harmonogramem. Odnosząc się do rozwiązań zaproponowanych w projekcie poselskim, chciałabym też zauważyć, że żadne proste wydłużenie takich czy innych terminów nie stanowi odpowiedzi na wyzwania, o których mówimy. Żadne wydłużenie terminu takiego czy innego pobytu, stałego czy czasowego, nie jest rozwiązaniem, które daje nam z automatu lepszą integrację czy lepszą możliwość sprawdzenia chęci pozostania tutaj jako obywatela polskiego. (Poseł Krzysztof Mulawa: Ale nas zabezpiecza.) To nie jest proste równanie, panie pośle.