Stefan Krajewski

Pryszczyca jest wirusową chorobą zwierząt parzystokopytnych, domowych oraz dzikich. Na zakażenie tą chorobą najbardziej wrażliwe jest bydło, następnie świnie, owce i kozy. Ostatni przypadek tej choroby w Polsce miał miejsce w 1971 r. Polska jest aktualnie krajem urzędowo wolnym od tej choroby. 10 stycznia 2025 r. niemieckie służby weterynaryjne poinformowały o stwierdzeniu pierwszego od 37 lat ogniska pryszczycy u trzech wołów domowych utrzymywanych hobbystycznie w gospodarstwie liczącym łącznie 14 sztuk zwierząt. Gospodarstwo to zlokalizowane było w odległości ok. 70 km od granicy z Polską, w kraju związkowym Brandenburgia. Władze Brandenburgii wprowadziły w związku z tym szereg ograniczeń, a w promieniu 1 km od ogniska uśmiercono wszystkie zwierzęta z gatunków wrażliwych. Zbadano tam w kierunku pryszczycy 6300 zwierząt, w tym 150 zwierząt dzikich. Od samego początku polskie służby weterynaryjne, współpracując z organami władz weterynaryjnych Niemiec oraz Komisją Europejską, niemieckimi służbami weterynaryjnymi, na bieżąco przekazują polskim służbom informacje dotyczące wyników przeprowadzonych badań, zarówno u zwierząt gospodarskich, jak i dzikich. Sprawa wystąpienia pryszczycy w Niemczech pozostaje także w obszarze zainteresowania Komisji Europejskiej, która na bieżąco monitoruje działania podejmowane w tym państwie w celu likwidacji ogniska choroby i ustalenia jej źródła. Sprawa ta była też przedmiotem dyskusji podczas ostatniego posiedzenia Rady Unii Europejskiej ds. Rolnictwa i Rybołówstwa. Jak dotąd w Niemczech uzyskano ujemne wyniki laboratoryjne w kierunku pryszczycy wszystkich próbek, które do pobrano od zwierząt wrażliwych. Polskie służby weterynaryjne także podejmują szeroko zakrojone działania prewencyjne i pozostają w stałej gotowości. Zwołano sztab kryzysowy w Głównym Inspektoracie Weterynarii oraz powołano wojewódzkie zespoły zarządzania kryzysowego w Szczecinie, Zielonej Górze i we Wrocławiu. Postawiono w stan gotowości Inspekcję Weterynaryjną w trzech województwach, w tym m.in. podjęto decyzję o wznowieniu i wzmocnieniu fizycznych dyżurów pracowników Inspekcji Weterynaryjnej na przejściach granicznych. Pracownicy inspekcji są obecni na przejściach w czasie nie krótszym niż 16 godzin na dobę przez 7 dni w tygodniu. Wprowadzono także obowiązkową dezynfekcję środków transportu na zachodniej granicy Polski oraz zapewniono operacyjny zapas środków odkażających. Postawiono w stan gotowości laboratorium Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego mogące wykonywać badania w kierunku pryszczycy. Wprowadzono rygorystyczne kontrole transportów zwierząt wjeżdżających na terytorium Polski, które są prowadzone przez Policję, Straż Graniczną, Inspekcję Transportu Drogowego, Krajową Administrację Skarbową we współpracy z Inspekcją Weterynaryjną. Kontrolom przeprowadzanym przez Inspekcję Weterynaryjną podlegają także przesyłki mięsa wieprzowego wprowadzane do polskich zakładów rozbioru i przetwórstwa mięsa czy chłodni składowych, zwłaszcza w sytuacji odnotowania wzrostu intensywności przywozu. Wdrożono także procedury informacyjno-komunikacyjne dotyczące zagrożenia pryszczycą, którymi objęci są hodowcy świń i przeżuwaczy, przemysł mięsny, lekarze weterynarii wolnej praktyki w Polsce oraz inne docelowe grupy zawodowe, w tym służby patrolujące przewozy zwierząt na okoliczność kontroli dokumentacji towarzyszącej przesyłkom. W związku z wystąpieniem ogniska pryszczycy w Niemczech niezwłocznie, bo 14 stycznia 2025 r., Komisja Europejska opublikowała akty prawne wprowadzające w tym kraju obszary objęte ograniczeniami z powodu tej choroby, stąd obecnie nie ma uzasadnienia odnośnie do wprowadzania zakazu importu zwierząt podatnych na pryszczycę z terytorium Niemiec oraz produktów zwierzęcych od nich pochodzących. Sytuacja epidemiologiczna związana z pryszczycą jest traktowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i polskie służby weterynaryjne z głównym lekarzem weterynarii na czele bardzo poważnie i jest na bieżąco monitorowana. Z przekazanych danych wynika, że wjechało 57 przesyłek świń rzeźnych i dziewięć przesyłek świń do dalszej hodowli. Wszystkie transporty są na bieżąco kontrolowane, weryfikowana jest dokumentacja. Jeżeli występują jakieś nieprawidłowości w dokumentacji, jest to od razu na bieżąco na granicy sprawdzane i jest kontakt z tymi, którzy wysyłają te przesyłki do miejsc docelowych. Wszystko jest poddane kontroli. Wszystkie samochody, które przewożą zwierzęta, są na granicy dezynfekowane. W tym miejscu chciałbym wszystkich tych, którzy chcą pojechać na granicę i zobaczyć, czy nie ma tam pryszczycy, odwieść od tego pomysłu. Są służby, inspekcje, które działają, a sytuacja oczywiście jest stale monitorowana. Chciałbym na ręce głównego lekarza weterynarii złożyć podziękowania wszystkim pracownikom, którzy dzisiaj pracują na to, żeby utrzymać wysoki poziom bioasekuracji i na granicach, i w każdym miejscu, gdzie te zwierzęta są przemieszczane. Dziękuję bardzo.