Dariusz Standerski
Minister cyfryzacji odpowiada na pytania posłów w pierwszym czytaniu ustawy o AI.
Pełna wypowiedź
9 min czytania · podświetlone fragmenty wybrał model jako kluczowe
Bardzo serdecznie dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Drodzy Goście z Ciechanowa! Bardzo serdecznie dziękuję za debatę oraz ważne pytania. Te pytania kierują naszą pracę w komisji na tory merytoryczne. Jestem za to bardzo wdzięczny przedstawicielom wszystkich stron, wszystkich klubów i kół, którzy zabierali głos w dyskusji. Bardzo ważny głos w zakresie doprecyzowania niektórych przepisów projektu ustawy, głos, który z pewnością będzie wykorzystany podczas prac komisyjnych - pan poseł Uściński mówił o doprecyzowaniu przepisów w zakresie układów zawieranych przez komisję w celu zmniejszenia wymiaru kary. To są uwagi, które z pewnością zainspirują prace, które są przed nami. Tak samo jest, jeżeli chodzi o zastępców przewodniczącego. Uważamy, że korekty w zakresie powoływania komisji konkursowych są jak najbardziej możliwe. Mam nadzieję, jestem przekonany, że dyskusja w tym zakresie przyniesie rozwiązania, które spotkają się z ogólnym poparciem. Bardzo serdecznie dziękuję również za miłe słowa pana przewodniczącego Napieralskiego, ale bądźmy szczerzy i oddajmy sprawiedliwość faktom. Osobą, dzięki której mamy komisję cyfryzacji i nowych technologii w polskim Sejmie, jest Grzegorz Napieralski. Osobą, dzięki której mamy podkomisję do spraw sztucznej inteligencji i przejrzystości algorytmów, jest Grzegorz Napieralski. I to już zapisało się w historii polskiego parlamentaryzmu i nie tylko. Pan poseł Ćwik wspominał o wspólnych piaskownicach regulacyjnych. Rzeczywiście takie rozmowy już prowadzimy, zarówno jeżeli chodzi o wspólne inwestycje infrastrukturalne, tutaj m.in. z Czechami oraz z Litwą, jak i jeżeli chodzi o wspólne projekty w ramach np. grupy D9+ - następne posiedzenie w czerwcu. Mam nadzieję, że tam ustalimy więcej szczegółów. W pełni się zgadzam, że potrzebujemy międzynarodowych piaskownic regulacyjnych, które pozwolą nam odkrywać nowe rynki przed polskimi firmami. Pan poseł Ćwik pytał o zastosowanie sztucznej inteligencji w ramach administracji publicznej. Testujemy wirtualnego asystenta urzędnika, który na wzór wirtualnego asystenta w aplikacji mObywatel będzie na podstawie ograniczonych danych ze stron rządowych oraz aktów prawnych, po pierwsze, podpowiadał kolejne etapy procedur, a po drugie, pozwalał na automatyzację np. tworzenia powtarzalnych pism urzędowych. Przed nami w administracji publicznej proces, w którym urzędnik czy urzędniczka nie będą już tworzyć od zera projektów pism, ale raczej będą nadzorować to, co zostanie wygenerowane przez system sztucznej inteligencji. To pozwoli w pierwszej kolejności na zmniejszenie wolumenu spraw, które dzisiaj stanowią bardzo często problem dla administracji publicznej. W wielu ministerstwach mamy takie sprawy, które liczymy na tysiące miesięcznie, a dalej mamy dedykowane zespoły w liczbie trzech, czterech osób, które mają to załatwić. Dlatego automatyzacja w pierwszej kolejności zmniejszy te górki spraw, które się tworzą w miejscach z jednej strony potrzebujących automatyzacji, a z drugiej strony właśnie powtarzalnych. Pan poseł Ćwik miał również uwagi dotyczące modelu językowego PLLuM. (Poseł Sławomir Ćwik: Bardzo dobrego, tylko...) Bardzo dobrego modelu językowego PLLuM. (Poseł Grzegorz Napieralski: Właśnie tłumaczyłem panu posłowi.) Chciałbym zwrócić uwagę, że wersji modelu PLLuM jest już ponad 25. Jest ich 28, jeśli dobrze pamiętam. Są wersje, o których mówił pan poseł i w których jest 9 mld parametrów. To są wersje publiczne. Każdy i każda może je ściągnąć, zainstalować i wykorzystywać. 9-miliardowe wersje są dla lżejszych systemów. Natomiast mamy również wersje, które mają 70 mld parametrów, i pracujemy nad kolejnymi. Ostatnia uwaga pana posła dotyczyła strony PLLuM. Serdecznie zapraszam wszystkich na stronę AI.gov.pl, ponieważ tak jak centralizujemy nadzór, tak chcemy także centralizować miejsce informacji dotyczącej sztucznej inteligencji. Na stronie AI.gov.pl są informacje m.in. o bezpłatnym webinarze dla firm w zakresie praktycznego zastosowania sztucznej inteligencji w małych i średnich przedsiębiorstwach. Webinar odbędzie się 12 maja tego roku. Mamy również raporty i publikacje dotyczące m.in. takich tematów jak wykluczenie cyfrowe a sztuczna inteligencja, AI w administracji: trzy najświeższe informacje, a także przewodnik po sztucznej inteligencji dla administracji publicznej. W nawiązaniu do pytań, które się pojawiły, m.in. pani poseł Czernow w zakresie edukowania, szkoleń i informacji, powiem, że Ministerstwo Cyfryzacji w tym zakresie przekazuje wkład Ministerstwu Edukacji Narodowej i je wspiera w kwestii planu dla edukacji w dziedzinie nowych technologii. Robi też robotę u siebie. Przeprowadziliśmy już webinary i szkolenia dla kilkunastu tysięcy urzędniczek i urzędników w administracji publicznej. Wydaliśmy rekomendacje oraz przewodniki, jak wykorzystywać sztuczną inteligencję. W zakresie stosowania AI w administracji publicznej to jest właśnie przygotowanie do wdrożenia wirtualnego asystenta urzędnika. Będziemy kontynuować te działania. Wspólnie z PFR-em oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii tworzymy również tego rodzaju szkolenia dla przedsiębiorstw. A więc podchodzimy do sprawy z różnych stron, ponieważ mamy jednocześnie do przeszkolenia i wyedukowania nie tylko dzieci i młodzież, ale również nas wszystkich w administracji, w biznesie oraz w innych miejscach. Pan poseł Tumanowicz pytał o raportowanie do instytucji i kary administracyjne. Szkoda, że pan poseł wyszedł, ponieważ na jego przykładzie chciałbym pokazać, jak sztuczna inteligencja może wskazywać na odpowiedzi, które nie są precyzyjne, jak może halucynować. Być może pan poseł wpisał właśnie pytanie, co przewiduje ustawa o systemach sztucznej inteligencji, i system nie do końca precyzyjnie powiedział mu o karach administracyjnych. 35 mln euro i 7% obrotu. Rzeczywiście jest 35 mln euro i 7% obrotu, ale nie w ustawie o systemach sztucznej inteligencji, tylko w europejskim akcie o sztucznej inteligencji, który już wszedł w życie. Ta ustawa nie ma nic do tego. Projekt ustawy, o którym dzisiaj rozmawiamy, nie wprowadza żadnych kar administracyjnych, żadnych kwot, żadnych procentów, bo je stosuje się bezpośrednio. Tu widzimy, jak bardzo potrzebujemy takich rozwiązań. Wyobrażam sobie, że niektórzy z państwa posłów i posłanek korzystają z narzędzi sztucznej inteligencji np. przy tworzeniu przemówień. Chciałbym, żeby polska firma mogła stworzyć aplikację do generowania przemówień w Sejmie i Senacie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie polskiego modelu językowego, na podstawie państwa wcześniejszych przemówień. Dzięki temu uniknęlibyśmy halucynacji, a jednocześnie moglibyśmy wspierać polskie rozwiązania. (Poseł Danuta Jazłowiecka: Ale byłoby to bardzo nudne. Byłyby wszystkie podobne do siebie.) Można zawsze ustawić w takich systemach zwiększenie atrakcyjności i różnorodności wypowiedzi. Poradzilibyśmy sobie z tym. Mam nadzieję, że będziemy mieli polskie firmy, które będą przedstawiać takie systemy. Pani poseł Jazłowiecka mówiła o kwestii rzetelnego testowania w piaskownicach regulacyjnych. Właśnie dlatego chcemy, żeby piaskownicami regulacyjnymi zarządzała Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, żeby z kilku stron - ze strony ochrony konkurencji i konsumentów, Urzędu Komunikacji Elektronicznej, a także Urzędu Ochrony Danych Osobowych - był ten nadzór nad wykonywaniem zadań w zakresie piaskownicy regulacyjnej. Chcemy, żeby politycy od piaskownicy regulacyjnej trzymali się z daleka, co ma zagwarantować rzetelne testowanie. Pan poseł Sachajko pytał o deepfejki. W zakresie deepfejków jest wprowadzana regulacja na poziomie Unii Europejskiej. Art. 50 aktu o sztucznej inteligencji wprowadza obowiązek oznaczania przez platformę w sposób automatyczny treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Część platform już to przetestowała. Na niektórych platformach już dzisiaj możemy znaleźć takie oznaczenie, które pojawia się automatycznie, kiedy wrzucimy jakąś treść wygenerowaną przez sztuczną inteligencję. Zgodnie z art. 50 aktu o sztucznej inteligencji, który wejdzie w życie za kilka miesięcy, będzie to już informacja stała. To jest ważne np. przed kampaniami wyborczymi czy innymi tego typu procesami. Uważam, że to jest najważniejsza czynność, ponieważ najważniejsze jest to, żeby odbiorca treści wiedział, że to, co widzi, jest wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Bez tego inne działania nie byłyby skuteczne, więc cieszę się, że takie rozwiązania są na poziomie Unii Europejskiej. Cieszę się też - trzeba też czasem dobre słowo powiedzieć o platformach cyfrowych - że platformy cyfrowe już się do tego dostosowują. Jak ustawa pomoże we wprowadzaniu polskich rozwiązań technicznych? Jako jedni z pierwszych w Unii Europejskiej wprowadzamy piaskownice regulacyjne - ścigamy się z naszymi przyjaciółmi z Danii oraz Hiszpanii - ponieważ chcemy, i to jest nasz cel, żeby polskie firmy pierwsze przeszły przez piaskownice regulacyjne. Dlatego jednocześnie stawiamy infrastrukturę, która będzie wykorzystywana do piaskownic regulacyjnych. Tak się buduje przewagę konkurencyjną. Jak takie firmy będą miały potwierdzenie, że są zgodne z aktem o sztucznej inteligencji, pójdą na rynek czeski, niemiecki, francuski już z informacją: Słuchajcie, jesteśmy zgodni z AI Act, przeszliśmy przez polską piaskownicę regulacyjną, być może także we współpracy z innymi państwami. Pan poseł Skonieczka pytał o niezależne od big techów moce obliczeniowe. Dlatego budujemy dwie fabryki sztucznej inteligencji za łącznie 700 mln zł. To PIAST w Poznaniu, Gaia w Krakowie. Dlatego też uczestniczymy w europejskim procesie w zakresie gigafabryk sztucznej inteligencji, żeby zapewnić te moce obliczeniowe - publiczne, ale z dostępem prywatnym. Do fabryk sztucznej inteligencji będą miały dostęp firmy, małe i średnie przedsiębiorstwa, jak również uczelnie, instytuty badawcze i podmioty nauki i szkolnictwa wyższego. Pan poseł Krystian pytał o służby oraz art. 2 ustawy. Art. 2 ustawy odpowiada przepisowi w akcie o sztucznej inteligencji. Sam akt o sztucznej inteligencji nie obejmuje tego rodzaju działalności. W związku z tym, żeby uniknąć gold-platingu, doprecyzowano i powtórzono ten przepis w polskim projekcie. W przypadku zakresu art. 13 oraz art. 15 chodzi o uchwycenie zmian w prawie oraz w orzecznictwie, które będą nadchodzić ze względu na zmiany technologiczne. Oczywiście jesteśmy otwarci, jeżeli chodzi o doprecyzowanie tych przepisów, np. poprzez skreślenie wyrazów ˝w szczególności˝, żeby zamknąć ten katalog. Myślę, że to też będzie ciekawa dyskusja podczas prac w komisji. Pani posłanka Jachira pytała o kwestię informowania o zagrożeniach oraz korzyściach związanych ze sztuczną inteligencją. To jedno z zadań Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Podobnie jak w przypadku piaskownic uważam, że takie działania, takie kampanie informacyjne podejmowane przez niezależny organ są dużo bardziej skuteczne niż działania podejmowane przez polityków. Jeśli chodzi o działania informacyjne na stronie ai.gov.pl czy inne, uważam, że skuteczniejsza od polityków będzie komisja. Pan poseł Meysztowicz podjął ważny temat praw autorskich. Uważam, że jest to zagadnienie konieczne do rozważenia i wymagające reakcji legislacyjnej, ale nie w tej ustawie. Musimy pamiętać o tym, że sztuczna inteligencja zmienia naszą rzeczywistość i ma ogromny wpływ na procedury, ale to jedynie narzędzie. W przedmiotowym projekcie ustawy wskazujemy na zasady proceduralne dotyczące zarówno bezpieczeństwa, jak i rozwoju sztucznej inteligencji. Kilkanaście miesięcy temu przez Wysoką Izbę przeprowadzono przepisy dotyczące wykorzystywania treści wydawców przez wielkie platformy cyfrowe. Dokładnie tam, w tych przepisach o świadczeniu usług drogą elektroniczną, powinniśmy podjąć inicjatywę w zakresie relacji danych oraz trenowania sztucznej inteligencji. Od razu wyrażam gotowość do stawienia się przed wysoką komisją czy wysokimi komisjami, żeby ten temat podjąć. Będzie tutaj oczywiście wsparcie ze strony Ministerstwa Cyfryzacji. Zwrócimy się również o wkład do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, bo to jest wspólny temat. Jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję za wszystkie pytania i bardzo merytoryczną dyskusję. Dziękuję serdecznie. Przebieg posiedzenia