Arkadiusz Sikora

Poseł Arkadiusz Sikora (tekst niewygłoszony): Stanowisko Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś w pierwszym czytaniu rządowy projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, druk nr 2271. Projekt ten ma charakter systemowy, ponieważ po raz pierwszy w sposób kompleksowy określa zasady i tryb wykonywania przez Rzeczpospolitą Polską orzeczeń Trybunału, w tym sposób koordynacji współdziałania podmiotów publicznych w tym zakresie. Ustawa wprowadza definicje podstawowych pojęć związanych z wykonywaniem orzeczeń Trybunału, takich jak środki indywidualne, środki generalne czy plan działań i raport z wykonania. Określa również, że każdy podmiot publiczny, w zakresie swojej właściwości, ma obowiązek niezwłocznego podejmowania działań w celu wykonania orzeczenia oraz współdziałania z innymi podmiotami publicznymi. Centralną rolę w tym systemie przypisano ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, który koordynuje działania związane z wykonywaniem orzeczeń Trybunału, zapewnia przepływ informacji oraz współpracę między instytucjami. Przy ministrze ma działać zespół do spraw wykonywania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, pełniący funkcję opiniodawczo-doradczą, którego zadaniem będzie m.in. monitorowanie wykonywania orzeczeń oraz przedstawianie propozycji działań zapobiegających naruszeniom konwencji. Projekt szczegółowo reguluje procedurę wykonywania wyroków i decyzji Trybunału. Wskazuje, że wykonanie orzeczenia obejmuje zarówno środki indywidualne, zmierzające do usunięcia skutków naruszenia wobec konkretnej osoby, jak i środki generalne, które dotyczą zmian prawa lub praktyki jego stosowania w celu zapobieżenia podobnym naruszeniom w przyszłości. Wśród środków generalnych przewidziano m.in. możliwość zmiany przepisów prawa, zmiany praktyki działania organów publicznych czy działania edukacyjne i upowszechniające standardy konwencji. Ustawa wprowadza także obowiązek przygotowywania planów działań oraz raportów z wykonania orzeczeń. Podmioty właściwe mają określone terminy na przygotowanie tych dokumentów, a ich ostateczna wersja przekazywana jest Komitetowi Ministrów Rady Europy przez ministra właściwego do spraw zagranicznych. Przewidziano również mechanizmy monitorowania realizacji tych planów oraz informowania o postępach. Projekt reguluje także kwestie wypłaty słusznego zadośćuczynienia przyznanego przez Trybunał, wskazując, że dokonuje tego minister właściwy do spraw zagranicznych, oraz określa procedurę w sytuacjach wątpliwych, w tym możliwość złożenia środków do depozytu sądowego. Istotnym elementem jest również uregulowanie wykonywania środków tymczasowych wydawanych przez Trybunał, w tym chodzi o obowiązek niezwłocznego działania przez właściwe podmioty publiczne oraz tryb przekazywania informacji w sprawach pilnych. Projekt przewiduje także zmiany w szeregu ustaw, w tym w Kodeksie postępowania administracyjnego, Kodeksie postępowania cywilnego czy przepisach dotyczących postępowania przed sądami administracyjnymi, które mają umożliwić skuteczne wykonywanie orzeczeń Trybunału. Wysoka Izbo! Przedłożony projekt ma na celu stworzenie spójnego systemu wykonywania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, obejmującego zarówno mechanizmy koordynacyjne, jak i konkretne obowiązki podmiotów publicznych. Z uwagi na to, że mamy do czynienia z pierwszym czytaniem, klub Lewicy opowiada się za skierowaniem projektu ustawy do dalszych prac w komisji, gdzie możliwa będzie szczegółowa analiza zaproponowanych rozwiązań. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia