Henryk Kiepura

Wysoki Sejmie! Odpowiadając na pytanie pani poseł dotyczące branżowych centrów umiejętności, spróbuję zmieścić się w przewidzianym czasie i wykorzystać go. Zacznę od kilku zdań dotyczących genezy i powstania pomysłu branżowych centrów umiejętności. Jak już pani poseł powiedziała to unikatowy projekt nie tylko w skali Polski, ale w skali Europy. Branżowe centra umiejętności, które już prawie w komplecie zostały otwarte, pełnią funkcje hubów technologicznych i wiedzy, zapewniając dostęp do najnowocześniejszej infrastruktury i najnowocześniejszych metod szkoleniowych. Są bardzo ważnym elementem rozwoju polskiego szkolnictwa zawodowego. Wprowadzenie tej formy instytucjonalnego wsparcia było niezbędne dla utrzymania konkurencyjności polskiej gospodarki. Branżowe centra umiejętności nie tylko wspierają proces kształcenia młodzieży, ale przede wszystkim umożliwiają ustawiczne podnoszenie kwalifikacji i szybkie przekwalifikowanie kadr. Założenia konkursu na utworzenie i wsparcie funkcjonowania branżowych centrów umiejętności wynikało bezpośrednio z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. To, co odróżnia branżowe centra umiejętności od innych istniejących placówek, to ich unikatowy charakter, który wynika z jednej strony silnego wyspecjalizowania branżowych centrów w danej dziedzinie zawodowej, o czym za chwilę, a z drugiej strony ze struktury organizacyjnej centrum, którego działalność jest nierozerwalnie związana z ogólnopolską organizacją branżową w danej dziedzinie zawodowej. Realizując ten program, ministerstwo edukacji we współpracy z Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji przeprowadziło od grudnia 2022 r. łącznie pięć naborów wniosków, w ramach których zgłosiło się ponad 240 instytucji. Na podstawie pierwszego naboru podpisano 50 umów, na podstawie naboru drugiego - 23 umowy, na podstawie trzeciego naboru - 25 umów, na podstawie czwartego naboru - 14 umów i na podstawie naboru piątego - 12 umów. Łącznie na dzisiaj mamy już pewność, że projekt zostanie zrealizowany i powstanie ponad 120 branżowych centrów umiejętności. Wszystkie założenia projektu zostaną zrealizowane, a nawet tych branżowych centrów powstanie więcej, niż pierwotnie było planowane. W przypadku rodzaju instytucji wnioskodawców widać wyraźną dominację sektora publicznego, co też jest dla nas bardzo ważne, bo przede wszystkim były to samorządy i szkoły publiczne. Wnioski złożone przez instytucje publiczne stanowią zdecydowaną większość, bo aż 68,5% wszystkich zgłoszeń. Wnioski były składane głównie przez jednostki samorządu terytorialnego, pełniące funkcje organów prowadzących szkół, przy których powstawały branżowe centra umiejętności. Tutaj sprawdził się model współpracy między samorządem, przedsiębiorczością a edukacją. Prawie 70% branżowych centrów jest ulokowanych właśnie w tym obszarze. W przypadku instytucji niepublicznych ich odsetek oscyluje na poziomie ok. 18,5%. Wnioskodawcy niepubliczni to w większości organizacje branżowe lub niepubliczne organy prowadzące szkoły, przy których powstały branżowe centra umiejętności. Ostatnią kategorię stanowią państwowe jednostki budżetowe. Stanowią one najmniejszy odsetek - 13%. W tej kategorii wyraźnie dominują branżowe centra umiejętności powstałe przy szkołach prowadzonych przez ministra rolnictwa, ministra spraw wewnętrznych oraz ministra klimatu i środowiska. W dalszej części wystąpienia powiem, ile przy konkretnym ministerstwie powstało branżowych centrów umiejętności. Uzasadnieniem dla włączenia organizacji branżowych w strukturę i funkcjonowanie BCU jest konieczność ścisłego dopasowania kształcenia i szkolenia zawodowego do rzeczywistych potrzeb polskiego rynku pracy. Branże, w przypadku których powstały branżowe centra umiejętności, o co pytała pani poseł, to: automatyka, robotyka i mechatronika - łącznie 7 centrów, informatyka i elektronika - 7, przemysł lotniczy i jachtowy - 4, transport i logistyka - 7, budownictwo i instalacje - 10. W odpowiedzi na zmiany demograficzne i potrzeby społeczne powołano liczne ośrodki w obszarach: medycyna i opieka, gastronomia, hotelarstwo i turystyka. Jak już było wspomniane, we współpracy z ministrem rolnictwa - m.in. rolnictwo i pszczelarstwo, przetwórstwo mięsa, żywności i mleka. Branżowe centra umiejętności powstały we wszystkich województwach. Najwięcej powstało w województwach: mazowieckim - 16, małopolskim - 15, śląskim - 11 i opolskim - 10. Najmniej powstało w województwach: lubuskim - 4, pomorskim - 4 i warmińsko-mazurskim - 4. Ale we wszystkich 16 województwach te branżowe centra powstały. Myślę, że to duży sukces współpracy, jaka miała miejsce przy realizacji tego wartego 1,5 mld projektu, między ministerstwem edukacji i Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji, samorządami, branżami zawodowymi i naszymi szkołami. Tylko we współpracy realizacja tego projektu była możliwa. Kluczowym dowodem na skuteczność wdrażania reformy jest pełna realizacja ambitnych celów postawionych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Ministerstwo Edukacji Narodowej, realizując projekt BCU, wszystkie te cele osiągnęło. W imieniu ministerstwa edukacji i pani minister chciałbym podziękować wszystkim naszym partnerom, z którymi mieliśmy możliwość pracować przy realizacji tego celu. Branżowe centra umiejętności mają zapewnione finansowanie na przyszłość. Finansowanie BCU dla branżowych szkoleń zawodowych odbywa się w ramach łącznej kwoty potrzeb oświatowych dla jednostek samorządu terytorialnego oraz dotacji. W wyniku wprowadzonych zmian i zabezpieczenia środków w rezerwie zapewnione jest ich finansowanie w najbliższym czasie. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia