Małgorzata Baranowska

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Małgorzata Baranowska: Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obowiązująca ustawa z dnia 16 listopada 2022 r. o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów dała podstawy do utworzenia systemu teleinformatycznego obsługującego proces zawierania, zmiany i rozwiązywania prostych umów życia codziennego. System ten został zaprojektowany i zbudowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i wraz z modułem dostępowym na stronie Praca.gov.pl uruchomiony został 7 stycznia 2026 r. Innowacyjność tego systemu polega na tym, że użytkownik systemu ma możliwość podpisywania umów, np. umowy o pracę, w sposób elektroniczny, na odległość. Umowy zawierane w systemie są podpisywane nie tylko kwalifikowanym podpisem elektronicznym, ale również podpisem osobistym lub podpisem zaufanym, zawartym w profilu zaufanym. Dotychczas profil zaufany był wykorzystywany tylko w relacjach obywatel - państwo, np. podczas składania wniosków o paszport czy dowód osobisty. Teraz, po uruchomieniu systemu, można używać profilu zaufanego w relacjach pracodawca - pracownik. Dodatkowo cała dokumentacja związana z zawarciem umowy jest przechowywana w systemie, co również umożliwia elektroniczną archiwizację umowy i zmniejsza tym samym obowiązki pracodawców i zleceniodawców w tym zakresie. System, umożliwiając zawieranie umów w sposób elektroniczny, upraszcza cały proces zawierania umów, a korzystanie z niego jest dobrowolne i bezpłatne. Dzięki nowelizacji ustawy nastąpi rozwinięcie funkcjonalności systemu i poszerzenie katalogu użytkowników tego systemu. Nowelizacja ma na celu rozszerzenie zakresu podmiotowego ustawy na wszystkie zainteresowane podmioty, tak żeby z systemu mógł skorzystać każdy potencjalny pracodawca. Nie będzie już ograniczeń, tak jak do tej pory, do osób fizycznych, rolników, mikroprzedsiębiorców lub do podmiotów, które zatrudniają do dziewięciu pracowników. Rozszerzenie zakresu przedmiotowego ustawy - projekt przewiduje możliwość zawarcia poprzez system również innych umów związanych z zatrudnieniem. Będzie to np. umowa szkoleniowa. System umożliwi także zawarcie umowy o wolontariat. Nie będzie zatem ograniczenia, tak jak do tej pory, tylko do umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług i umowy uaktywniającej. Będzie też umożliwienie obsługi w systemie umów zawartych poza systemem. System będzie dawał możliwość zawarcia np. umowy szkoleniowej lub aneksu do umowy o pracę w przypadku, gdy cała umowa jest prowadzona poza systemem, w sposób tradycyjny. Ułatwi to również przedsiębiorcom rozliczanie należności publicznoprawnych w przypadku umów zawieranych w systemie. Ułatwienia będą również dla przedsiębiorców zatrudniających cudzoziemców. System będzie umożliwiał automatyczne przekazanie takiej umowy do właściwych organów. System zapewnia bezpieczeństwo przetwarzania danych, w tym również danych osobowych, w szczególności poufność, nienaruszalność, integralność, dostępność, autentyczność, rozliczalność. Z systemu będą mogli korzystać uwierzytelnieni użytkownicy. Operacje realizowane będą w ramach konta danego użytkownika, a każdy użytkownik przed pracą w systemie musi zapoznać się z regulaminem systemu i zaakceptować go. Obecnie do obsługi umowy za pośrednictwem systemu jest wymagana zgoda stron umowy, która nie może zostać odwołana. Strony mogą zdecydować, czy zawrą umowę w formie papierowej lub elektronicznej. Korzystanie z systemu jest dobrowolne i bezpłatne, a zawarcie umowy w systemie to uprawnienie, a nie przymus. To rozwiązanie jest zgodne z zasadą swobody umów i nie narusza woli stron. Ustawa wychodzi naprzeciw oczekiwaniom nie tylko polskich przedsiębiorców, ale także pracowników. Dzięki rozbudowie funkcjonalności systemu i udostępnionym nowym wzorom umów zawieranie powszechnych umów stanie się jeszcze prostsze i szybsze. Dostęp do systemu dla każdego zainteresowanego podmiotu oraz nowe funkcjonalności systemu pozwolą na upowszechnienie procesu zawierania umów drogą elektroniczną. Szanowni Państwo! Wspólnie możemy stworzyć lepsze, bezpieczniejsze i bardziej przyjazne zasady podejmowania zatrudnienia w Polsce. Liczę na państwa poparcie dla tej ustawy. Korzystając z możliwości, może odpowiem na poszczególne pytania, które padły właśnie z tej mównicy. System jest zupełnie dobrowolny, nie jest obowiązkowy. Jeżeli ktoś nie ma takiego życzenia i nie chce podpisać umowy i zawrzeć jej w systemie, może to robić tak jak do tej pory - w formie tradycyjnej. Kontrola. Padło tutaj takie pytanie odnośnie do Państwowej Inspekcji Pracy. Ale to nie tylko chodzi o Państwową Inspekcję Pracy, ale również o wszystkie inne kontrole, które mogą się odbyć. Jeżeli taka kontrola będzie w danym zakładzie pracy, u danego przedsiębiorcy, to pracodawca udostępnia te dane, które są do tej kontroli potrzebne. Nie ma tutaj żadnego automatyzmu w tym zakresie. Ten system jest dodatkowym narzędziem do zawierania umów. Nie ogranicza obecnie obowiązujących form zawierania umów. Czyli jest jak gdyby takim dodatkowym narzędziem, żeby ułatwić pracę przedsiębiorcom i pracodawcom. Padło też pytanie odnośnie do cudzoziemców. Ten system nie ułatwia zatrudniania cudzoziemców, ale ułatwia przedsiębiorcy wykonywanie obowiązków, które polegają na zawarciu umowy z konkretnym cudzoziemcem, wysłaniu umowy do organu, który wydał zezwolenie na pracę. Jest to duże ułatwienie, ponieważ pracodawca nie musi korzystać z wielu systemów, tylko będzie mógł zrobić to wszystko w jednym systemie. A cudzoziemcy, tak jak do tej pory, muszą mieć zezwolenie na pracę. Nic się w tym temacie nie zmieniło. Jeśli chodzi o wgląd do danych, które są zawarte w tym systemie, to pracodawca i pracownik korzystają z tego systemu, i to oni są odpowiedzialni za to, jakie dane wprowadzą do tego systemu. Administratorem danych jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. To ministerstwo jest organem odpowiedzialnym za to, aby ten system działał sprawnie. Jeśli np. zdarzyłaby się jakaś awaria, to mamy takie dodatkowe systemy, które są rozmieszczone w różnych miejscach. W ciągu kilku minut ten system będzie dalej działał. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, to przygotowany przez ministerstwo system jest bezpieczny, ponieważ spełnia wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa, w tym również z przepisów RODO. Został zaprojektowany zgodnie z zasadą domyślnej ochrony danych. Nasz system spełnia takie wymagania jak każdy system publiczny, np. system mObywatel. Aby zapewnić bezpieczeństwo przetwarzania danych, wdrożone zostały odpowiednie środki techniczne i organizacyjne. Podstawowym elementem bezpieczeństwa są urządzenia typu fire wall, które filtrują ruchy sieciowe. Z systemu eUmowy będą mogli skorzystać uwierzytelnieni użytkownicy. Użytkownicy przed pracą w systemie muszą zapoznać się z regulaminem, zaakceptować go. To system, w którym znajdują się informacje na temat prawnych aspektów korzystania z systemu. Dane kontaktowe gromadzone przez system od użytkowników są przez system weryfikowane. Następuje sprawdzenie, czy osoba ma dostęp do podanego adresu mail oraz numeru telefonu. Było też pytanie odnośnie do tego, ile było zawartych umów do tej pory. Do chwili obecnej zawarto 22 umowy, w tym 6 umów o pracę na czas nieokreślony, oraz założono ok. 41 tys. kont użytkownika. System ten w swoich zasobach ma zapisanych ok. 50 projektów umów. Obecnie do obsługi umowy za pośrednictwem systemu jest wymagana zgoda stron umowy, która nie może zostać odwołana. Zmiana brzmienia przepisu wynika z rozszerzenia zakresu podmiotowego ustawy oraz rozszerzenia katalogu umów zawieranych za pośrednictwem systemu. Korzystanie z systemu jest dobrowolne. Zawarcie umowy w systemie to uprawnienie, a nie przymus. W przypadku braku zgody pracownika na zawarcie umowy w systemie umowa taka może być zawarta w formie tradycyjnej. Zgodnie z zasadą swobody umów strony mogą zdecydować, czy zawrą umowę w formie papierowej, czy w formie elektronicznej. Wówczas pracodawca będzie wykonywał ciążące na nim obowiązki, wynikające z przepisów prawa, w tym np. odprowadzenie składek na ubezpieczenie społeczne. Strony umowy mają również wybór, aby zdecydować się na system eUmowy. Konsekwencją podjętej decyzji będzie brak możliwości przejścia na tradycyjny sposób obsługi umowy. Zmiana formy umowy w trakcie jej trwania bardzo komplikuje sytuację pracodawcy, który np. przyjął założenie, że sprawy kadrowe prowadzi w firmie tylko elektronicznie. Nieodwołalna deklaracja daje gwarancję, że wszystkie dokumenty umowy będą w jednym miejscu, dostępnym w każdym czasie dla obu stron. Kontynuowanie obsługi umowy w systemie może przynieść korzyści pracownikom będącym stronami takiej umowy. Zawarcie bowiem umowy w sposób elektroniczny zwiększy przejrzystość całego procesu zatrudnienia oraz ograniczy możliwość różnych nadużyć, np. sporządzenie umów z datą wsteczną, antydatowanie umów lub inne manipulacje przy zmianie warunków umowy. Obsługa umowy w systemie przyczyni się do lepszej ochrony praw pracowniczych, zapewniając zgodność z przepisami oraz transparentność relacji między pracownikiem a pracodawcą. W przypadku sporów sądowych umowa zawarta w systemie może ułatwić dochodzenie roszczeń pracowniczych dzięki wiarygodnym środkom dowodowym, tzn. zapisom korespondencji lub znacznikom czasu podpisywanej umowy oraz dokumentów z nią związanych. Chyba na wszystkie pytania odpowiedziałam. Przebieg posiedzenia