Szymon Giżyński

rocznicę śmierci kardynała Edmunda Dalbora (druki nr 2220 i 2261). Poseł Sprawozdawca Szymon Giżyński: Dziękuję, panie marszałku. Wysoki Sejmie! Szanowni Państwo! Pracowaliśmy dzisiaj - w ostatnim akordzie - nad rzeczoną uchwałą w duchu pedagogii narodowej. Myślę, że w wyniku nie kompromisu, lecz dobrej woli mam zaszczyt przedstawić państwu treść naszych ustaleń, co do których Wysoki Sejm wypowie się w głosowaniu. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia kardynała Edmunda Dalbora w 100. rocznicę śmierci W lutym 2026 r. przypada 100. rocznica śmierci kardynała Edmunda Dalbora - arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego, w latach 1915-1926 prymasa Polski. Edmund Dalbor urodził się 30 października 1869 r. w Ostrowie Wielkopolskim, a zmarł 13 lutego 1926 r. w Poznaniu. Studia filozoficzno-teologiczne oraz prawnicze odbywał w Münster, Poznaniu, Gnieźnie i Rzymie. W ramach pracy w diecezji gnieźnieńsko-poznańskiej łączył duszpasterstwo z aktywnością społeczną, m.in. był założycielem Towarzystwa Młodzieży Polsko-Katolickiej i wspierał rozwój skautingu. Dał się poznać z działań na rzecz odbudowy państwowości polskiej. Pomagał Naczelnej Radzie Ludowej, uczestniczył w inauguracyjnym posiedzeniu Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu. 27 grudnia 1918 r. witał w Poznaniu Ignacego Paderewskiego. Mimo protestów Niemców poparł polski niepodległościowy zryw zbrojny. Od jego dowódcy - gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego odebrał przysięgę. Polecił księżom pomoc Polakom zbiegłym z armii niemieckiej. Otoczył opieką duchownych - internowanych przez Niemców. Wydał rozporządzenie dotyczące wsparcia materialnego tworzącej się polskiej władzy. Angażował się w akcje plebiscytowe na Górnym Śląsku, Warmii, Mazurach i Powiślu, apelował do wiernych o przekazywanie broni i pieniędzy na potrzeby państwa. Z jego inicjatywy powstała Konferencja Episkopatu Polski. Był wybitnym organizatorem przedsięwzięć charytatywnych, zapewniał pomoc głodującym mieszkańcom Wołynia, Podola i Kijowa. Jego pełne zaangażowania wspieranie najuboższych, jak również pokrzywdzonych przez działania wojenne przyniosło mu przydomek ˝wielkiego jałmużnika całej Polski˝. Spotkał go również wielki zaszczyt odprawienia mszy świętej w katedrze warszawskiej na inaugurację Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej w 1919 r. W 1921 r. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski nadał Edmundowi Dalborowi Order Orła Białego. W tym samym roku kardynał został pierwszym w historii kanclerzem orderu. Sejm Rzeczypospolitej w 100. rocznicę śmierci kardynała Edmunda Dalbora składa hołd tej wybitnej osobowości i stwierdza, że dobrze przysłużył się on Polsce. Odczytałem efekt wspólnej pracy, myślę, że i wspólnej dobrej woli komisji kultury i dziedzictwa narodowego z pełną świadomością i nadzieją, że efekt naszej pracy będzie oceniony jako całkowicie adekwatny do tej wybitnej, świetlanej, wspaniałej postaci polskiego patrioty i przez Sejm Wysoki Rzeczypospolitej przyjęty jednogłośnie. Dziękuję uprzejmie. Przebieg posiedzenia