Grzegorz Piechowiak

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu wczorajszym minęła 200. rocznica śmierci Stanisława Staszica, pochodzącego z Piły, jednego z najwybitniejszych polskich myślicieli, ludzi czynu i odpowiedzialności, którego dorobek na trwałe wpisał się w historię Rzeczypospolitej. Staszic wyrastał z wielkopolskiej tradycji pracy, racjonalności i myślenia państwowego. Z tej części Polski, w której obowiązek wobec wspólnoty i konkretne działanie zawsze miały szczególne znaczenie. Te cechy widać było w całym jego życiu i dorobku. Był kapłanem, uczonym, filozofem, publicystą, reformatorem i organizatorem życia publicznego. Ale nade wszystko był patriotą czynu, nie deklaracji. W czasach, gdy Polski nie było na mapie, nie tracił czasu na gesty. Budował fundamenty przyszłego państwa, edukację, naukę, przemysł i nowoczesne instytucje. Ostro krytykował anarchię, egoizm elit i brak odpowiedzialności za los kraju. Upominał się o chłopów, widząc w nich realną siłę narodu. Mówił jasno, że nie ma silnej Polski bez sprawiedliwości społecznej, a wolność bez pracy i wiedzy jest iluzją. Jako współtwórca Towarzystwa Przyjaciół Nauk, organizator szkolnictwa, przemysłu oraz minister stanu w Królestwie Polskim pokazał, że polityka ma sens tylko wtedy, gdy prowadzi do trwałego rozwoju. Wierzył, że gospodarka, edukacja i postęp technologiczny są warunkami suwerenności. Do końca pozostał wierny swoim zasadom. Cały majątek przeznaczył na cele społeczne, wspierając edukację i potrzebujących. Udowodnił, że służba publiczna nie kończy się na sprawowaniu funkcji, ale trwa całe życie. Dziś, 200 lat po jego śmierci, myśl Stanisława Staszica ˝być narodowi użytecznym˝ pozostaje zaskakująco aktualna. Państwo potrzebuje elit odpowiedzialnych, odważnych i gotowych myśleć w kategoriach dobra wspólnego. Oddając mu hołd, przypominamy sobie, jak głębokie są polskie tradycje myślenia o państwie, oparte na rozumie, na pracy i służbie narodowi. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia