Magdalena Łośko

Szanowni Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska przedstawiam stanowisko w debacie nad projektem budżetu państwa na rok 2026 ze szczególnym uwzględnieniem zmian w akcyzie oraz podwyższenia opłaty cukrowej. Budżet, który dziś omawiamy, jest pierwszym od lat dokumentem budowanym w oparciu o realne dane i w oparciu o odpowiedzialność finansową, ale również troskę o zdrowie publiczne. Po latach kreatywnej księgowości, przerzucania wydatków poza budżet centralny i ukrywania długu, co było standardem w czasach rządów PiS, wracamy do przejrzystości finansów publicznych. Dzisiaj każdy wydatek i każdy wpływ zapisany jest tam, gdzie powinien być zapisany, a nie w wydatkach funduszy celowych, które służą do omijania reguł budżetowych. W tym kontekście należy również postrzegać zmiany dotyczące akcyzy i opłaty cukrowej. Całkowite wpływy z akcyzy odnoszą się do wszystkich wyrobów objętych akcyzą: paliw, alkoholu, tytoniu, energii. Prognoza na 2026 r. wynosi 103,3 mld zł, co daje rekordowy poziom zarówno nominalnie, jak i relatywnie w stosunku do PKB. Akcyza na alkohol od 1 stycznia 2026 r. wzrośnie o 15%, rok później - o kolejne 10%. W 2026 r. wpływy do budżetu państwa z tego tytułu, jak się szacuje, zwiększą się o 1,96 mld zł. To jest aktualizacja tzw. akcyzowej mapy drogowej, której celem jest urealnienie cen alkoholu wobec rosnących dochodów społeczeństwa. Przeciętny Polak może dziś kupić więcej alkoholu niż kilka lat temu, co oznacza większą dostępność, a tym samym większe ryzyko nadużywania alkoholu. Podwyżki nie są więc wynikiem decyzji fiskalnej dla samej fiskalizacji, to jest rozwiązanie zgodne z rekomendacjami WHO i z praktyką wielu państw europejskich. Każda złotówka z wyższej akcyzy to inwestycja w profilaktykę, wsparcie zdrowotne oraz programy ograniczające szkody związane z nadużywaniem alkoholu, co jest istotne szczególnie dla młodych ludzi. Podobnie jest z opłatą cukrową. Po 5 latach od dnia jej wprowadzenia ze względu na brak waloryzacji kwoty jej skuteczność znacząco spadła. Dane są jasne. Obecne stawki nie ograniczają spożycia napojów słodzonych, które wciąż pozostają jednym z głównych czynników wzrostu otyłości i cukrzycy w Polsce. Dlatego proponujemy podwyższenie opłaty do 70 gr za 1 l napoju słodzonego oraz złotówkę za dodatek kofeiny lub tauryny. Pragnę podkreślić, że w przeciwieństwie do poprzedniej władzy nie ukrywamy celu tych zmian. Nie mówimy, że państwo ma zarobić, lecz jasno deklarujemy: te środki będą służyć ograniczeniu chorób cywilizacyjnych, wsparciu leczenia i profilaktyki. To efekt odpowiedzialnego, a nie doraźnego działania. Wysoka Izbo! Budżet na 2026 r. jest budżetem przejrzystym, realistycznym i nastawionym na długofalowe dobro obywateli. Zmiany dotyczące akcyzy i opłaty cukrowej są integralną częścią tego budżetu i wprowadzane są w trosce o zdrowie naszych obywateli. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia