Hanna Majszczyk

Przede wszystkim chciałam powiedzieć w odniesieniu do wielu wystąpień, że rzeczywiście mijają się one całkowicie z prawdą, jeżeli chodzi o ten projekt. Bo przede wszystkim to jest korekta techniczna, która zapewnia właśnie stabilność i właściwą realokację danych do poszczególnych jednostek, tak aby te dochody były naliczane właściwym jednostkom, przy czym nie zabieramy tego, co niektóre jednostki dostały ponad to, co powinny dostać w roku 2025. Ale chyba najlepszym zobrazowaniem tego, jak działa ta reforma, jaką płynność finansową zapewnia jednostkom samorządu terytorialnego, jest to, jakie mamy wyniki samorządów za trzy kwartały. Otóż wszystkie jednostki samorządu terytorialnego planowały po trzecim kwartale deficyt na poziomie prawie 40 mld zł. To ogólny wynik. Tymczasem mają nadwyżkę na poziomie 40 mld. Różnica to 80 mld zł. Dodatkowo, jeżeli chodzi o nadwyżkę bieżącą, to jest to 60 mld zł wobec planowanej, wynoszącej 17 mld zł. To jest właśnie to zapewnienie płynności finansowej jednostkom samorządu terytorialnego. A to, jak działa ta reforma, najlepiej obrazuje fakt, że w roku 2023 udział samorządów w tych samych kategoriach dochodów jak dzisiaj, czyli we wpływach z PIT, z CIT i subwencji, był na poziomie 5,1% PKB. Od roku 2024 mamy wzrost. W roku 2024, po różnych zmianach - 6,2% PKB, w roku 2025 - 6,5% PKB, a w roku 2026 - 6,6% PKB w stosunku do 5,1% w roku 2023. Trudno nie mówić, że zmiany, które zostały wprowadzone, zasiliły budżety jednostek samorządu terytorialnego wyższymi kwotami. Udział w PKB tylko z tych trzech tytułów wzrasta. Jeżeli chodzi o... (Poseł Włodzimierz Tomaszewski: Te tytuły są średnio sprzed 3 lat.) Tak, panie pośle, powiem... W poprzednich latach jedynie w roku... (Wypowiedź poza mikrofonem) Panie pośle, reforma dotycząca samorządów została wprowadzona akurat w roku 2023. Ja nie odnoszę tego do żadnej partii, mówię o rozwiązaniach systemowych. W roku 2023... (Poseł Tadeusz Tomaszewski: Wzrost podatkowy był dzięki tym subwencjom.) Jeżeli pan poseł nie pozwoli mi skończyć, to nigdy pan poseł nie będzie wiedział, jak jest naprawdę. W roku 2023 udział był na poziomie 5,1% PKB, czyli różnica wyniosła ponad 1 punkt procentowy PKB, tj. ponad 40 mld zł. Dodatkowo to, co państwo... (Poseł Włodzimierz Tomaszewski: Pani minister, to jest średnia z 3 lat.) To nie jest średnia z 3 lat. W roku 2020 udział był na poziomie 5,6%, w roku 2021 - na poziomie 6%, po zaokrągleniu, w roku 2022, kiedy wszedł w życie program Polski Ład, był na poziomie 5,1%, bo właśnie wtedy pomniejszono dochody jednostek. Często państwo mówicie o tym, że najbardziej pokrzywdzone są małe jednostki. Przedstawiliśmy statystykę po dokonaniu ostatnich analiz. Biorąc pod uwagę liczbę ludności, podzieliliśmy samorządy na najmniej zaludnione i najbardziej zaludnione. Okazuje się, że w grupie jednostek najmniej zaludnionych dochody wzrosły, średnio oczywiście, w całej populacji, w stosunku do roku 2024 o 40,5%, w kolejnej grupie - o 37,2%. Najbardziej zaludnione jednostki samorządu terytorialnego mają najniższy wzrost w stosunku do 2024 r., bo tylko o 21,6%. A więc nie jest prawdą to, że reforma promuje tylko i wyłącznie bogate jednostki. Średni wzrost dochodów wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w roku 2026 jest na poziomie powyżej 9%. Oczywiście są samorządy, które mają wyższy wzrost i są takie, które mają trochę niższy, natomiast średni wzrost wynosi powyżej 9%. Padły pytania i toczyły się dyskusje dotyczące gmin miejskich, wiejskich i wiejsko-miejskich. Otóż porównując rok 2026 do roku 2024, wzrost, jeżeli chodzi o gminy wiejskie, wynosi średnio 36,2%, gminy wiejskie - 33,9%, gminy wiejsko-miejskie - 33,6%, miasta na prawach powiatu - 27%, powiaty - 23,8%, województwa - 1,8%. To jest porównanie danych statystycznych dotyczące wzrostu dochodów w danych korporacjach. Dane statystyczne wyraźnie wskazują na to, że nie ma spadku dochodów. Natomiast jeżeli chodzi o zapewnienie tym jednostkom możliwości dysponowania środkami, to właśnie tymi środkami mogą one same dysponować. Zresztą takie przyjęto założenie przy wprowadzaniu tych rozwiązań, aby zwiększenie wpływów dochodowych do jednostek samorządu terytorialnego wiązało się z podejmowaniem przez samorządy decyzji dotyczących ukierunkowania ich wydatków. Chciałabym sprostować błędnie przytaczane informacje co do tego, że 20% jednostek będzie miało mniejsze dochody niż w roku 2025. Wskaźnik 20% był podany w odniesieniu do innej informacji. W komisji mówiłam, że w stosunku do wieloletnich prognoz aż 80% jednostek będzie miało dochody wyższe, niż same zakładały, a w przypadku pozostałych prognoza jest na poziomie lub w granicach tego, co zakładały, ale jest to 80% powyżej, czyli 20% kształtuje się na poziomie tego, co planowano w wieloletnich prognozach. Odnosząc się do zarzutu pani poseł Czechak dotyczącego tego, że projekt nie był konsultowany ze stroną samorządową, chcę powiedzieć, że był konsultowany ze stroną samorządową, co wprost jest napisane w uzasadnieniu projektu tej ustawy. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego, Zespół Finansowy Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego wydał pozytywną opinię o tym projekcie. Ten projekt absolutnie nie zmienia sposobu liczenia dochodów. Daje on podstawę prawną do użycia przy liczeniu prawidłowo realokowanych środków, tzn. przypisania tych dochodów tam, gdzie zgodnie z prawem powinny być przypisane, gdzie, jeżeli mówimy o podatku dochodowym od osób prawnych, znajduje się oddział danej firmy, a wiadomo, że liczba osób zatrudnionych w oddziale przekłada się na wyliczenie dochodów z tytułu podatku CIT dla danej jednostki. Wskutek zmian, na temat których wiele informacji przekazano na posiedzeniach komisji, w roku 2024 te środki były realokowane inaczej niż powinny. Tym jednostkom, które dostały więcej, niż powinny dostać, nie zabiera się tych środków. Natomiast w roku 2026 przewidziana jest rezerwa na wyrównanie dochodów z CIT-u, z której będą pokryte różnice w dochodach jednostek będące wynikiem zmian, niewłaściwej realokacji informacji dotyczących osób zatrudnionych w poszczególnych oddziałach. Jeżeli chodzi o przewidywalność, to ta ustawa nie jest ustawą na rok. Jeszcze raz podkreślam, że zapewnia ona odnoszenie się do prawidłowych informacji. Natomiast system jest wpisany w zasady ogólne i w tym zakresie nie ma żadnej zmiany, nie będzie potrzeby wprowadzania zmian co roku. Natomiast jeżeli chodzi o możliwość wyliczania tych dochodów na przyszłość - pytał o to pan poseł Kosztowniak - chciałabym zwrócić uwagę na to, że minister finansów podaje co roku mechanizmy dotyczące wyliczeń i wskaźniki makroekonomiczne na potrzeby różnych szacunków i danych, które są wyliczane według różnych reguł, a także są stosowane przez jednostki samorządu terytorialnego i mogą być wykorzystane do przygotowywania wieloletnich prognoz finansowych. Wszystkie informacje dotyczące sposobu wyliczania, np. na rok 2026, dochodów poszczególnych jednostek znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Finansów. Można te dane znaleźć w odniesieniu do każdej jednostki: jaka jest ustalona przeliczeniowa liczba mieszkańców, jakie były podstawy wzięte do wyliczenia CIT-u, do wyliczenia PIT-u? Wszystkie te dane są. Ponieważ te pytania się rzeczywiście powtarzają, jesteśmy w trakcie przygotowywania instruktażu ogólnego, który też będzie zawieszony, właściwie takiego przykładu, w którym właśnie na podstawie przepisów, które wynikają wprost z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zostanie krok po kroku zaprezentowany sposób, jak się podstawia te dane. Myślę, że te nieporozumienia, być może wątpliwości jednostek samorządu terytorialnego, które się pojawiają, wynikają z faktu, że jest to system nowy. Ten system, nowe rozwiązania zawsze wymagają takiego wejścia i również pewnego mechanicznego podchodzenia do tego, jak należy podchodzić do pewnych reguł, do przyjmowania konkretnych danych statystycznych. Myślę, że z każdym okresem wiedza czy też informacje posiadane przez jednostki samorządu terytorialnego będą lepsze i będą one lepiej się poruszać w tym systemie. Jesteśmy w stałym kontakcie z jednostkami samorządu terytorialnego. Przy wszelkich wątpliwościach udzielane są wyjaśnienia. Co więcej, na posiedzeniu komisji z współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu umówiliśmy się również na dodatkowe rozmowy po to, aby wytłumaczyć jednostkom najbardziej potrzebującym informacji, jak czytać informacje, które zostały przesłane. Bo każda jednostka dostaje nie tylko informację kończącą się ogólną kwotą, jakie będą jej dochody w roku 2026, ale właśnie również wszystkie elementy składowe, które prowadzą nas do wyliczenia tej kwoty, bo nie ma żadnego powodu... Nie są to informacje, które miałyby być ukrywane; są one powszechnie dostępne, zamieszczone, tak jak powiedziałam, na stronach internetowych Ministerstwa Finansów. Pan poseł Krajewski pytał o Warszawę. Rozmawiałam z panem posłem. Prześlemy informacje, jeżeli chodzi o odniesienie, gdzie te wszystkie informacje są. Oczywiście tych jednostek jest prawie 3 tys. Nie mam w głowie informacji odnośnie do wszystkich elementów składowych dla każdej jednostki samorządu terytorialnego, ale naturalnie taką informację panu posłowi również przekażemy zgodnie z tym, jak się przed chwilą umówiliśmy. Myślę, że to tyle, panie marszałku. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia